DYREKTYWA NARZĘDZIOWA

Dyrektywa Narzędziowa 2009/104/WE 

Na wstępie należy wyraźnie podkreślić: w praktyce krajowej większe znaczenie bezpośrednie ma rozporządzenie w sprawie minimalnych wymagań BHP przy użytkowaniu maszyn przez pracowników niż sama Dyrektywa Narzędziowa 2009/104/WE.

Dlaczego? Ponieważ dyrektywa jest aktem prawa unijnego wymagającym wdrożenia do prawa krajowego, natomiast rozporządzenie krajowe stanowi bezpośrednio obowiązujący przepis, na podstawie którego prowadzone są kontrole i egzekwowane obowiązki pracodawcy.

Jednak to właśnie Dyrektywa 2009/104/WE jest źródłem i fundamentem tych krajowych regulacji.

Czym jest Dyrektywa Narzędziowa 2009/104/WE?

Dyrektywa 2009/104/WE to akt prawa Unii Europejskiej określający minimalne wymagania bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące użytkowania sprzętu roboczego przez pracowników podczas pracy.

Dyrektywa koncentruje się nie na projektowaniu maszyn ani ich wprowadzaniu do obrotu (jak dyrektywa maszynowa), lecz na etapie użytkowania w zakładzie pracy.

Jej adresatem jest pracodawca, a nie producent.

Celem dyrektywy jest zapewnienie, aby sprzęt roboczy udostępniany pracownikom:

• był odpowiedni do wykonywanej pracy,
• był użytkowany w sposób bezpieczny,
• nie stwarzał zagrożeń dla zdrowia i życia,
• był właściwie utrzymany i kontrolowany.

Dyrektywa ustanawia minimalny poziom ochrony, który państwa członkowskie muszą zapewnić w swoich przepisach krajowych.

Dyrektywa obejmuje szerokie pojęcie sprzętu roboczego, przez które rozumie się:

• maszyny,
• urządzenia techniczne,
• narzędzia,
• instalacje,
• wyposażenie stanowisk pracy.

Dotyczy wszystkich czynności związanych z użytkowaniem sprzętu, w tym:

• uruchamiania,
• zatrzymywania,
• obsługi,
• regulacji,
• czyszczenia,
• konserwacji i napraw.

Dyrektywa nakłada na pracodawcę obowiązek:

1. Doboru odpowiedniego sprzętu roboczego
   Sprzęt musi być dostosowany do rodzaju wykonywanej pracy i warunków jej wykonywania.
2. Zapewnienia bezpiecznego stanu technicznego
   Sprzęt powinien być utrzymywany w stanie zapewniającym bezpieczeństwo oraz poddawany kontrolom.
3. Zapewnienia informacji i instrukcji
   Pracownicy muszą otrzymać informacje dotyczące zagrożeń oraz zasad bezpiecznej obsługi.
4. Zapewnienia odpowiednich szkoleń
   Obsługa maszyn powinna być powierzana wyłącznie pracownikom przeszkolonym i upoważnionym.

Dyrektywa zawiera załączniki określające minimalne wymagania techniczne, w tym m.in.:

• bezpieczne urządzenia sterownicze,
• ochronę przed zagrożeniami mechanicznymi,
• możliwość bezpiecznego zatrzymania,
• stabilność konstrukcji,
• dodatkowe wymagania dla sprzętu do podnoszenia oraz sprzętu samobieżnego.

Dyrektywa Narzędziowa 2009/104/WE określa minimalne wymagania dotyczące bezpiecznego użytkowania sprzętu roboczego w Unii Europejskiej.

Jej celem jest ochrona pracowników przed zagrożeniami wynikającymi z eksploatacji maszyn i urządzeń.

W praktyce krajowej kluczowe znaczenie ma rozporządzenie wdrażające te przepisy, jednak to dyrektywa stanowi ich fundament prawny i systemowy.